Fabrika Harıl Harıl Çalışırken Banka Neden Limiti Kapatır?
Sabah 7’de fabrikanın kapısı açılır. Tırlar sıraya girer, makinelerin sesi mahalleyi inletir. Faturalar kesilir, sipariş defteri doludur. Muhasebeciniz her ay sonu gelir, “Patron bu ay da %25 brüt kârlıyız” der.
Ama ayın 15’i geldiğinde, çeklerin ve maaşların ödeme günü çattığında patronun alnından soğuk terler damlar. Banka şubesinin yolu tutulur. Şube müdürü tebessüm eder, çay ısmarlar: “Hallederiz patron, dosyanı Genel Müdürlük Kredi Tahsis Komitesine gönderdik” der.
Aradan üç hafta geçer. Telefon çalar. Tek bir cümle duyarsınız: “Genel Müdürlük bu sektöre şu an limit açmıyor, dosyanız onaylanmadı.”
Banka Tahsis Masasında Ne Konuşulur? Mizan Neden Yalan Söyler?
Türkiye’de işletmelerin %90’ının muhasebesi “Vergi Dairesi” için tutulur. Mali müşaviriniz haklı olarak şirkete daha az kurumlar vergisi çıksın diye amortismanları hızlandırır, stokları şişirir veya kârı baskılar.
Siz o mizanı alıp banka müdürünün önüne koyduğunuz an, bankanın otomatik derecelendirme yazılımı (Rating Motoru) şirketinizi “Yüksek Riskli / Kredilendirilemez” kutusuna atar.
Kredi tahsis komitesinde 20 yıl oturmuş bir uzman olarak size masanın arkasında bakılan 5 parametreyi söyleyelim:
-
01.
DSCR (Borç Servis Karşılama Oranı): Şirketinizin serbest faaliyet nakit akımının, yıllık banka taksitlerine oranı en az 1.25 olmak zorundadır. 1.00’ın altındaysa dünyanın en iyi fabrikasına sahip olsanız dahi kredi çıkmaz.
-
02.
Memzuç Konsolide Risk Dağılımı: Bankalar diğer bankalardaki nakdi/gayrinakdi limit kullanım oranlarınıza (Limit/Risk rasyosu) bakar. %85’in üzerinde limit doluluğu olan firmaya yeni limit açılmaz, limitler kısılır.
-
03.
Alacak & Stok Devir Hızı (Nakit Döngüsü): Paranız müşteride 120 gün kalıyor ama siz tedarikçiye 30 günde ödüyorsanız, banka aradaki 90 günlük nakit deliğini kapatmak için size kredi vermez; şirketin battığını düşünür.
-
04.
Rotatif (BCH) Kredi Sarmalı: Şirketiniz uzun vadeli proje veya hammaddeyi kısa vadeli rotatif kredilerle finanse ediyorsa, bankanın gözünde “faizle yaşayan canlı cenaze”sinizdir.
-
05.
Teminatın Kalitesi & KGF: Bankalar gayrimenkul ipoteğini ekspertiz değerinin %50’siyle tartar. KGF (Kredi Garanti Fonu) portföy garantisi olmadan tek başına gayrimenkul göstermek komitede limit artırmaz.
Rakipler “Kredi Çıkarırız” Der, Biz Komitenin Önüne “Savunma Seti” Koyarız.
Piyasada kendilerine “kredi danışmanı” diyen komisyoncular şube müdürlerine rica minnet telefon açar, firmanızın Findeks notunu 10 ayrı bankaya kontrolsüz sorgulatarak çöp eder.
Biz aracı değiliz. Biz, kredi tahsis komitelerinin mutfağından geliyoruz. Dr. Fin’in hazırladığı “KOBİ Limit Savunma Dosyası”, banka müfettişinin ve tahsis direktörünün masasına konulduğunda hiçbir açık kapı bırakmaz:
Vergi mizanındaki örtülü ortak cari hesaplarını, atıl stokları ve gerçeği yansıtmayan giderleri arındırarak şirketin gerçek operasyonel EBITDA kârını kanıtlarız.
Talep edilen kredinin hangi hammadde alımında kullanılacağını, ne zaman ciroya ve serbest nakde dönüşeceğini ay ay matematiksel olarak modelleriz.
Bankaların içsel skor kartında (KKB/TBB) firmanızı ‘C’ seviyesinden ‘A-’ seviyesine çekecek bilanço oranlarını yapılandırırız.
Dosyanızı her bankaya değil, sektörünüze o çeyrekte iştahı olan ve KGF kotası bulunan doğru ticari şubelere ve tahsis yöneticilerine sunarız.
Yarın Sabah Bankaya Gitmeden Önce Bilmeniz Gereken 5 Kural
- Asla tek bankaya bağımlı kalmayın: Kredilerinizin %50’den fazlası tek bir bankadaysa, o banka faizi dilediği gibi artırır ve krizde ilk sizin limitinizi keser.
- Rotatif krediyi yatırım için kullanmayın: 1 yıllık rotatif krediyle fabrika binası veya makine alınmaz. Uzun vadeli yatırımı en az 3-5 yıl vadeli taksitli ticari kredilerle fonlayın.
- Aynı anda çoklu başvuru yapmayın: Sistemde peş peşe düşen kredi sorgulamaları banka radarlarında “şirket nakit krizinde, her kapıyı çalıyor” paniği yaratır.
- Çek kırdırma limitlerinizi çeşitlendirin: Faktoring ve banka çek iskonto limitlerinizi nakit akışınıza göre önceden tahsis ettirin, son gün masaya oturmayın.
- Banka müdürüne değil, tahsis komitesine dosya hazırlayın: Şube müdürü sizin dostunuz olabilir ama imzayı Ankara/İstanbul’daki Kredi Tahsis Direktörü atar. Dosyanız onun anlayacağı dilde olmalıdır.
KOBİ Kredi Dosyası ve Limit Süreci Hakkında Merak Edilenler
Mizan ve Memzuç verilerinizin alınmasını takiben teknik dosya 5–7 iş günü içinde tamamlanır. Banka komite onay süreci ise bankanın büyüklüğüne göre ortalama 10–15 iş günü sürmektedir.
Evet. Reddin sebebi genellikle yanlış dosya sunumu veya hatalı rasyolardır. Ret gerekçesini analiz eder, mizan ve nakit akışını komite kriterlerine göre revize ederek farklı bir konsorsiyum üzerinden başvuruyu yeniden yapılandırırız.
Kesinlikle. Süreç başlamadan önce çift taraflı bağlayıcı Gizlilik Sözleşmesi (NDA) imzalanır. Verileriniz üçüncü şahıslarla asla paylaşılmaz, yalnızca hedef tahsis komitelerine yönelik olarak işlenir.
Mizanınızı ve Banka Limitlerinizi Masaya Yatırmaya Hazır Mısınız?
Şirketinizin mevcut kredibilitesini, DSCR skorunu ve bankalardan alabileceği gerçek kredi limit tavanını birlikte hesaplayalım.
